Regulamin prowadzenia ksiąg i oceny (wyciąg)

I. Model strukturalny hodowli i zasady prowadzenia pracy hodowlanej

1. Hodowla świń ma strukturę 1-szczeblową. Wyodrębnia się dwie kategorie stad hodowlanych:
   • stada uprawnione do produkcji knurów i loszek - stada te mają prawo do kwalifikowania materiału hodowlanego zarówno żeńskiego jak i męskiego,
   • stada produkujące wyłącznie loszki - prowadzą taką samą dokumentację hodowlaną, lecz nie mają prawa produkcji knurów - wszystkie knurki są kastrowane i przeznaczone na tucz.
2. Prowadzi się kojarzenia w czystości rasy oraz międzyrasowe dla produkcji knurów i loszek czystych ras bądź mieszańców.
3. Produkcja knurów i loszek mieszańców oparta jest o zalecane kombinacje krzyżowania, uwzględniające predyspozycje komponentów matecznych i ojcowskich zgodnie z przyjętym programem hodowlanym.
4. Loszki mieszańcowe mogą być produkowane tylko i wyłącznie w oparciu o następujące rasy mateczne:
   
   • wielką białą polską
   • polską białą zwisłouchą
   • puławską
5. Knury mieszańce mogą być produkowane tylko i wyłącznie w oparciu o następujące rasy ojcowskie, zgodnie z programem hodowlanym:
   • hampshire
   • duroc
   • pietrain
6. W chlewni hodowlanej można utrzymywać stado loch jednej rasy bądź wielu  ras. Każde stado musi posiadać własny numer. Zaleca się ,aby minimalna wielkość stada wynosiła co najmniej:
   • dla ras wbp i pbz produkujacych knury i loszki -  20 loch,
   • dla stad produkujących wyłacznie loszki oraz pozostałych ras -  10 loch.
7. Dla każdej rasy loch w chlewni prowadzi się odrębny rejestr stada, bądź kartotekę loch z ewidencją miotów zarówno z kojarzeń w czystej rasie, jak i międzyrasowych. Stosownie do tej zasady wystawia się i przesyła metryczki miotu z uwzględnieniem odrębnych ciągów ich numerowania.
8. Loszki i knury wprowadzane na remont w stadach ras: wbp, pbz, duroc i hampshire, są wolne od genu wrażliwości na sters.
9. Wymóg zawarty w pkt. 8 dotyczy loszek oproszonych po raz pierwszy  po 31.12.2008 r.  oraz knurów stadnych, po których pierwsze mioty urodziły się po 31.12.2008 r.
10. Loszki remontowe nie spełniające wymogu okreslonego w pkt. 8 nie zostana wpisane do ksiąg hodowlanych trzody chlewnej. Potomstwo tych loszek nie będzie podlegało ocenie i kwalifikacji.
11. Potomstwo knurów  remontowych, nie spełniające wymogu określonego w pkt. 8, nie będzie podlegało ocenie i kwalifikacji.

II. Dokumenty hodowlane  oraz   warunki wpisu do  ksiąg

1. Dokumenty hodowlane stanowiące podstawę wpisu zwierząt do ksiąg dotyczą:
   • pochodzenia,
   • wyników oceny wartości użytkowej i hodowlanej.
2. Dokumentami stwierdzającymi pochodzenie zwierzęcia są:
   • dowód urodzenia zwany metryczką, wystawiony przez hodowcę,
   • zaświadczenie hodowlane wystawione przez prowadzącego księgi, zaś dla zwierząt importowanych świadectwo pochodzenia (rodowód) wystawione przez instytucję właściwą do spraw hodowli kraju eksportującego,
   • świadectwo pokrycia matki w przypadku, gdy locha posiada jednostronne pochodzenie.
3. Dokumentami stwierdzającymi:

   a)    wartość użytkową  zwierzęcia są:

   • metryczka potomstwa,
   • protokół z oceny użytkowości tucznej i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo (własnej) wystawiony przez upoważnionego pracownika Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej "POLSUS"
   • protokół z oceny użytkowości tucznej i rzeźnej wystawiony przez Stację Kontroli Użytkowości Rzeźnej Trzody Chlewnej Instytutu Zootechniki.

   b)    wartość hodowlaną zwierzęcia są:

   • wydruki komputerowe sporządzone ze zbioru danych przesłanych z Instytutu Zootechniki; wartość hodowlaną loszek i knurów określa indeks BLUP.
4. Do księgi mogą być wpisane lochy i knury, które odpowiadają warunkom określonym w przepisach Unii Europejskiej.
5. Polski Związek Hodowców i Producentów  Trzody Chlewnej " POLSUS" prowadzi księgi dla ras: wielkiej białej polskiej, polskiej białej zwisłouchej, belgijskiej zwisłouchej, hampshire, duroc, pietrain i puławskiej.
6. Do ksiąg mogą być wpisywane zwierzęta hodowli krajowej oraz pochodzenia zagranicznego.
7. Księgi prowadzone są odrębnie dla każdej płci i dzielą się na część wstępną - dla loch i część główną - dla loch i knurów.
8. Do ksiąg mogą być wpisane lochy po odchowaniu pierwszego miotu prosiąt, które poddane były ocenie użytkowości tucznej i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo.
9. Do ksiąg mogą być wpisane knury, które poddane były ocenie użytkowości tucznej i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo.
10. Do części wstępnych i głównych ksiąg wpisuje się zwierzęta jeżeli:
    • nie wykazują zewnętrznych objawów chorobowych,
    • odpowiadają wzorcowi rasy,
    • są prawidłowo zbudowane i wyrośnięte,
    • są poddawane ocenie wartości użytkowej.
11. Do części wstępnej księgi wpisuje się lochy, które pochodzą co najmniej po knurze wpisanym do księgi.
12. Do części głównych ksiąg wpisuje się lochy i knury posiadające co najmniej dwa pokolenia przodków wpisanych do ksiąg.
13. Potomstwo lochy nie wpisanej do księgi, lecz posiadającej jedno pokolenie przodków wpisanych do ksiąg, uważa się za posiadające dwa pokolenia przodków wpisanych do ksiąg, jeżeli pochodzi po knurze wpisanym do księgi.

III. Tryb i sposób wydawania świadectwa wpisu do księgi potwierdzającego dokonanie wpisu zwierzęcia do księgi

1. Za zwierzę hodowlane uważa się zwierzę wpisane do części wstępnej bądź głównej księgi, lub spełniające wymagania wpisu do księgi oraz poddawane ocenie wartości użytkowej  lub hodowlanej.
2. Wpisu do księgi mogą dokonywać jedynie osoby upoważnione przez prowadzącego księgi.
3. Wpisu do księgi dokonuje się na wniosek hodowcy - właściciela zwierzęcia.
4. Świadectwo wpisu do księgi  wydaje się na wniosek hodowcy (załączniki 1 i załącznik  2)
5. Nie wolno wpisać do księgi zwierzęcia, jeżeli jest brak  pełnego oznakowania bądź jeżeli oznakowanie jest nieczytelne, czy też budzi wątpliwości.
6. Zwierzę wpisane do księgi otrzymuje numer wpisu.
7. Numer wpisu do księgi składa się z liter "G" lub "W" oznaczających symbol części księgi, kolejnego numeru wpisu do księgi oraz dwuliterowego symbolu filii/województwa.
8. Obowiązują następujące symbole literowe filii/województw:

Filia Biura "POLSUS" w Białymstoku - Bł
Filia Biura "POLSUS" w Bydgoszczy - By
Filia Biura "POLSUS" w Gdańsku - Gd
Województwo Śląskie - Kt
Filia Biura "POLSUS" w Kielcach - Kl
Filia Biura "POLSUS" w  Koszalinie - Ko
Filia Biura "POLSUS" w Krakowie - Kr
Filia Biura "POLSUS" w Lublinie - Lb
Filia Biura "POLSUS" w Łodzi - Łd
Filia Biura "POLSUS" w Olsztynie - Ol
Filia Biura "POLSUS" w Warszawie - Wr
Filia Biura "POLSUS" w Opolu - Op
Filia Biura "POLSUS" w Poznaniu - Pz
Filia Biura "POLSUS" w Rzeszowie - Rz
Filia Biura "POLSUS" we Wrocławiu - Wł
Filia Biura "POLSUS" w Zielonej Górze - Zg

9. Sposób nadawania nazw zwierzętom hodowlanym i ich potomstwu jest następujący:
   1. knur "dziedziczy" nazwę po ojcu uzupełnioną miejscem pochodzenia, którym jest hodowla gdzie knur się urodził,
   2. locha "dziedziczy" nazwę po matce uzupełnioną miejscem pochodzenia, którym jest hodowla gdzie locha się urodziła.
10. Zasady postępowania przy wpisywaniu w dokumentach nazw i numerów zwierząt pochodzenia zagranicznego lub ich nasienia:
    1. nazwa zwierzęcia pochodzenia zagranicznego w brzmieniu poprawnie spolszczonym oraz jego numer są nadawane z urzędu przez Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej "POLSUS" i zamieszczane w przekazywanym rodowodzie; w części nazwy informującej o miejscu pochodzenia zwierzęcia podaje się kraj (a nie hodowlę zagraniczną), z którego zwierzę pochodzi.
    2. nazwy przodków zwierzęcia pochodzenia zagranicznego podaje się w brzmieniu oryginalnym.

IV. Tryb i sposób wydawania świadectw wpisu do rejestrów dla  knurów mieszańców i zaświadczeń hodowlanych dla loszek zakwalifikowanych do obrotu

1. Młode knury mieszańce dwurasowe, pochodzące po rodzicach wpisanych do ksiąg, przeznaczone do obrotu, są wpisywane do rejestru.
2. Wpisu do rejestru mogą dokonywać jedynie osoby  upoważnione przez prowadzącego rejestr.
3. Zwierzę wpisane do rejestru otrzymuje numer wpisu.
4. Numer świadectwa wpisu do rejestru składa się z litery R, kolejnego numeru wpisu do rejestru oraz dwuliterowego symbolu filii/województwa. Obowiązują te same symbole filii jak w numerze wpisu do księgi.
5. Wpisu do rejestru dokonuje się na wniosek hodowcy - właściciela zwierząt.
6. Świadectwo wpisu do rejestru  wydaje się na wniosek hodowcy  (załącznik 3).
7. Do rejestrów mogą być wpisane knury, które poddane były ocenie użytkowości tucznej i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo.
8. Hodowca jest zobowiązany zgłosić knury do wpisu do rejestru po dokonaniu oceny użytkowości tucznej i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo, ale nie później niż do 240 dnia życia.
9. Zaświadczenie hodowlane może otrzymać loszka po dokonaniu oceny użytkowości tucznej i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo (załącznik 4 i  załacznik 5).
10. Zaświadczenie hodowlane wystawia się dla knura przeznaczonego do sprzedaży, po dokonaniu oceny użytkowści tucznej  i rzeźnej przeprowadzonej przyżyciowo i wpisaniu do księgi lub rejestru (załącznik 6 i załacznik  7)
11. Hodowca jest zobowiązany zgłosić loszkę do kwalifikacji najpóźniej przed ukończeniem 240 dni życia zwierzęcia.
12. Dopuszcza się obrót prosiętami (warchlakami), mieszańcami płci żeńskiej, w wieku 70 - 110 dni.
13. Warunkiem wprowadzenia do obrotu zwierząt wymienionych w pkt 13 jest ich oznakowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz wystawienie obowiązującego dokumentu (załącznik 8).

V.  Zasady oceny budowy, wzrostu i rozwoju oraz kondycji zwierząt

1. Przy ocenie kondycji na podstawie wyglądu i zachowania się zwierzęcia należy zwracać szczególną uwagę na: czystość skóry (brak nalotów, wyprysków, liszajów itp.), gładką, przylegającą sierść, połysk włosa, normalny temperament, normalny apetyt, właściwy wzrost i rozwój.
2. Ocenę budowy (pokroju) przeprowadza się przy pomocy słownej skali ocen: bardzo dobry, dobry lub dostateczny. Ocena dostateczna dyskwalifikuje zwierzę z dalszej hodowli.W dokumentach hodowlanych obowiązuje zapis słowny skali ocen - bdb; db; dst.
3. Ocena ta ma na celu stwierdzenie, czy zwierzę jest prawidłowo zbudowane oraz odpowiada wzorcowi rasy (Opis wzorców ras).
4. Przy ocenie budowy zwierzęcia należy zwrócić szczególną uwagę na:
   • - ogólną harmonię budowy i szlachetność zwierzęcia oraz czy reprezentuje ono z wyglądu typ swojej rasy i płci,
   • - prawidłowe związanie poszczególnych partii ciała, dobrą długość boku, szeroki i równy grzbiet oraz dobrze wykształcone szynki zadnie,
   • - mocne i właściwie postawione nogi oraz swobodny i prawidłowy chód,
   • - normalne i prawidłowo wykształcone organy płciowe,
   • - prawidłowo wykształcone i symetrycznie rozmieszczone sutki,
   • - kondycję i stan wypielęgnowania.
5. Przy ocenie budowy zwierzęcia należy też zwrócić uwagę na jego rozwój. Przez rozwój zwierzęcia rozumie się zachowanie  wzajemnych proporcji poszczególnych partii ciała, które z jednej strony są wykładnikiem prawidłowego wychowu i wzrostu (np. u zwierząt słabo wyrośniętych wskutek głodowej diety w młodym wieku obserwuje się nadmiernie dużą głowę w stosunku do tułowia), z drugiej strony - określonego typu użytkowego (np. długi bok, wydatna  szynka i stosunkowo wysokie nogi u świni typu mięsnego, czy też nieco krótszy,  wałeczkowaty  tułów na niższych nogach u świni typu tłuszczowo -  mięsnego).
6. Przez wzrost zwierzęcia rozumie się osiągnięcie przez nie odpowiedniej masy  ciała w stosunku do wieku przy zachowaniu normalnej kondycji. Nie należy oceniać loch w stanie znacznego wychudzenia, co może mieć miejsce wkrótce po odłączeniu od prosiąt, natomiast należy eliminować zwierzęta obu płci, jeżeli są opasione.

VI. Metody i kryteria oceny wartości użytkowej i hodowlanej zwierząt

1. Pojęcie wartości użytkowej dotyczy ogólnie obserwowanej i rejestrowanej                    produkcyjności (użytkowości) zwierząt, która kształtuje się pod wpływem czynników, zarówno genetycznych jak i środowiskowych.
2. Pojęcie wartości hodowlanej dotyczy tej części ogólnie obserwowanej zmienności w    zakresie określonych cech produkcyjnych (użytkowych) zwierząt, która jest warunkowana czynnikami genetycznymi.
3. Rozróżnia się nastepujące rodzaje użytkowości świń:
   • użytkowość rozpłodową loch,
   • użytkowość tuczną i rzeźną (cechy określające jakość rzeźną i przyrost, oceniane przyżyciowo bądź po uboju).
4. Cechy użytkowości rozpłodowej określają własną użytkowość lochy.
5. Cechy użytkowości tucznej i rzeźnej określają własną użytkowość zwierzęcia (ocena przyżyciowa)  są też wykorzystywane do wyceny kojarzeń (na podstawie pełnego rodzeństwa) lub knurów (na podstawie potomstwa) w Stacjach Kontroli Użytkowości Rzeźnej Trzody Chlewnej.
6. Wartość hodowlana zwierzęcia szacowana jest metodą BLUP (best linear unbiased prediction)  z wykorzystaniem modelu zwierzęcia (animal model).
7. Użytkowość rozpłodową loch określa się na podstawie danych o ich płodności i troskliwości macierzyńskiej.
8. Ocena użytkowości rozpłodowej loch ma na celu ustalenie:
   1.   liczby żywo i martwo urodzonych prosiąt (w dniu zakończenia porodu),
   2.   liczby prosiąt w 21 dniu po urodzeniu, w tym knurków i loszek,
   3.   liczby sutków z lewej i prawej strony u prosiąt.
9. Za lochę objętą oceną uważa się lochę od dnia urodzenia pierwszego miotu do dnia jej wybrakowania z hodowli.
10. Metryczkę miotu dla prosiąt od loch wpisanych do ksiąg oraz od loch odpowiadających co do pochodzenia warunkom wpisu do ksiąg i poddawanych ocenie, przeznaczonych na remont bądź powiększenie stada wystawia hodowca lub zootechnik, a podpisuje hodowca. Jeżeli znakowanie jest wykonane przez zootechnika metryczkę podpisuje hodowca i wykonujący znakowanie.
11. Metryczka powinna być wystawiona na obowiązującym formularzu (załącznik 9) iprzekazana niezwłocznie po wystawieniu do właściwego biura filii PZHiPTCh "POLSUS", nie później niż w ciągu 2 tygodni od daty, kiedy prosięta ukończyły 21 dni życia. Metryczka powinna być wystawiona niezależnie od liczby urodzonych i odchowanych do 21 dnia życia prosiąt, jak również w przypadku urodzenia się wszystkich prosiąt martwych albo padnięcia wszystkich  prosiąt w miocie (adnotacja co do przyczyny takiego przypadku powinna być uwidoczniona w metryczce w rubryce: uwagi o miocie).
12. W celu wykorzystania w pracy hodowlanej zmienności osobniczej pod względem otłuszczenia i tempa wzrostu świń, a w konsekwencji przyśpieszenia postępu hodowlanego w poprawianiu tych cech, prowadzi się ocenę użytkowości tucznej i rzeźnej wykonywaną przyżyciowo. Wyniki tej oceny stanowią cenną informację o zwierzętach i są wykorzystywane jako kryterium  selekcji.
13. Ocenę użytkowości tucznej i rzeźnej młodych knurów i loszek, po uprzednim ich zgłoszeniu do biura filii (nie później niż do 190 dnia życia zwierząt) przeprowadza się w wieku 150 - 210 dni aparatem ultradźwiękowym przystosowanym do współdziałania z systemem POLSUS-Trzoda. Ocenę przeprowadza się na podstawie pomiarów grubości słoniny i wysokości "oka polędwicy" oraz tempa wzrostu, którego wykładnikiem jest średni przyrost dzienny od dnia urodzenia do dnia oceny. Na podstawie pomiarów obliczana jest procentowa zawartość mięsa w tuszy. Cechy te stanowią kryterium selekcji.
14. Ocenę zawartości mięsa w tuszy i średniego przyrostu dziennego wyraża się przy pomocy indeksu selekcyjnego. Indeks jest wyliczany na podstawie równania opracowanego przez Instytut Zootechniki.
15. Indeks selekcyjny oceny użytkowości tucznej i rzeźnej powinien być uwzględniany przy decyzji dotyczącej remontu stada oraz przy zakupie zwierząt do dalszej hodowli bądź chowu. Knury o najwyższym indeksie selekcyjnym powinny być w pierwszym rzędzie wykorzystane w stadach hodowlanych oraz inseminacji.
16. Szczegółowy sposób przeprowadzania oceny przyżyciowej zwierząt określa "Metodyka prowadzenia oceny wartości uzytkowej świń".
17. W celu ścisłego określenia różnic, warunkowanych genetycznie, pomiędzy knurami stadnymi oraz kojarzeniami w zakresie ekonomiki tuczu i najważniejszych cech tuszy ocenia się knury (ojców na podstawie potomstwa) oraz kojarzenia (pełne rodzeństwo) w Stacjach Kontroli Użytkowości Rzeźnej Trzody Chlewnej (SKURTCh), w których warunki utrzymania zwierząt są jednolite.
18. W SKURTCh kontroluje się zwierzęta czystorasowe  pochodzące ze stad objętych  oceną wartości użytkowej i hodowlanej.
19. Zaleca się aby do kontroli przeznaczać prosięta pochodzące z pierwszych miotów (od  pierwiastek) lub z drugich miotów, gdyż istnieje wówczas możliwość wykorzystania  wyników oceny stacyjnej do selekcji osobników pozostawianych na remont.
20. Bezpośrednio po ukończeniu kontroli kojarzenia hodowca otrzymuje protokół z oceny zawierający średnie wyniki dotyczące cech uwzględnianych w indeksie oraz indeks     kojarzenia. Wyniki kontroli kojarzeń powinny być - obok indeksów z oceny użytkowości   tucznej i rzeźnej przeprowadzanej przyżyciowo - wykorzystane jako kryterium selekcji    młodych knurów i loszek przy remoncie własnego stada.
21. Indeks knura (ojca na podstawie potomstwa) oblicza się wówczas, gdy 8 sztuk nadesłanego   po nim potomstwa pochodzącego z co najmniej 4 kojarzeń ukończy kontrolę w  okresie   jednego roku. Przyjmuje się zasadę, że okres ten liczy się od daty przyjęcia pierwszej grupy   (kojarzenia) do dnia uboju ostatniej - ósmej sztuki potomstwa.
22. Indeks knura wylicza się jako średnią indeksów poszczególnych osobników. Indeks knura   wraz ze średnimi parametrami cech uwzględnionych w indeksie stacja kontroli przesyła      niezwłocznie po ukończeniu oceny knura do hodowcy oraz do właściwego biura PZHiPTCh   "POLSUS".
23. Wartość hodowlaną zwierząt czystorasowych szacuje się metodą BLUP z wykorzystaniem   "modelu zwierzęcia".
24. Wartość hodowlaną szacuje się na podstawie wyników:
    1. oceny użytkowości tucznej i rzeźnej dla cech:
       a)  przyrostu dziennego,
       b)  procentu mięsa w tuszy,
       c)  indeksu selekcyjnego.
    2. oceny użytkowości rozpłodowej dla cech:
       a)  liczby prosiąt  urodzonych żywo,
       b)  liczby prosiąt  w 21  dniu życia.
25. Wartości hodowlane oblicza się oddzielnie dla wszystkich ras, dla których prowadzone są     księgi  dla:

    a)  młodych loszek i knurów poddanych cenie użytkowości tucznej i rzeźnej,
    b)  knurów i loch stadnych, których potomstwo poddano ocenie użytkowości tucznej i rzeźnej,
    c)  loch i loszek na podstawie wyników oceny użytkowości rozpłodowej.

26. Zbiorcza wartość  hodowlana szacowana jest w oparciu o następujące cechy: przyrost dzienny, zawartość mięsa w tuszy, liczba prosiąt urodzonych i liczba prosiąt odchowanych do 21 dnia.
27. Udział poszczególnych cech w modelu dla ras matecznych jest następujący:
    - liczba prosiąt urodzonych - 18 %
    - liczba prosiąt odchowanych - 42 %
    - przyrost dzienny - 24 %
    - zawartość mięsa - 16 %
28. Udział poszczególnych cech w modelu dla ras ojcowskich jest następujący:
    - liczba prosiąt urodzonych - 9 %
    - liczba prosiąt odchowanych - 21 %
    - przyrost dzienny - 35 %
    - zawartość mięsa - 35 %
29. Zbiorcza wartość hodowlana jest szacowana dla młodzieży hodowlanej poddanej ocenie oraz dla loch i knurów stadnych.
30. Na dokumentach hodowlanych podaje się tylko zbiorczą wartość hodowlaną.

VII. Zasady znakowania zwierząt

1. Zasady znakowania wynikają z potrzeb odpowiedniego kodowania informacji, podlegających elektronicznemu przetwarzaniu w systemie POLSUS - Trzoda.
2. Oznakowanie jest właściwe dla danego osobnika czyli, że nie może być dwóch zwierząt w kraju o tym samym oznakowaniu. Oznakowanie jest umieszczone w obu uszach lub w jednym jeżeli zwierzę zostało oznakowane za pomocą kolczyka.
3. Oznakowanie zwierzęcia jest niezależne od numeru wpisu do księgi. Numer wpisu jest uwidoczniany tylko w dokumentacji hodowlanej.
4. Świnie poddawane ocenie wartości użytkowej znakuje się w wieku 21 dni życia z tolerancją od 17 do 28 dnia zycia, za pomocą tatuowania uszu albo kolczyka.
5. Oznakowanie świń ras: wbp, pbz, belgijskiej zwisłouchej i loszek mieszańców ras wbp, pbz i puławskiej następuje poprzez tatuowanie uszu.
6. Oznakowanie świń pozostałych ras, tzn. duroc, hampshire, pietrain i puławskiej oraz knurów mieszańców ras duroc, hampshire i pietrain  może być dokonane za pomocą kolczyka lub tatuażu.
7. Oznakowanie świń  za pomocą tatuażu, jest następujące:
   1. w prawym uchu obejmuje

   a) umieszczoną na dolnej krawędzi liczbę 1, 2, 3 bądź 4 - cyfrową od 1 do 9999, oznaczającą numer kolejny osobnika w obrębie chlewni, który ukończył 21 dzień życia w danym roku kalendarzowym,
   b) umieszczoną w szczycie ucha liczbę 2 - cyfrową, oznaczającą 2 ostatnie cyfry roku, w którym osobnik ukończył 21 dni życia,
   

   2. lewym uchu obejmuje umieszczoną na dolnej krawędzi w jednym ciągu (bez przerwy) liczbę 5-cyfrową, w której pierwsze 2 cyfry określają symbol Filii lub województwa, a ostatnie 3 cyfry - numer ewidencyjny chlewni (stada) z terenu tej filii.
8. Symbole poszczególnych filii/województw mają następujące oznaczenia kodowe:

   Filia Biura "POLSUS" w Warszawie - 02
        Filia Biura "POLSUS" w Białymstoku - 04
       Filia Biura "POLSUS" w Bydgoszczy - 06
              Filia Biura "POLSUS"  w Gdańsku - 08
              Województwo  Śląskie - 10
              Filia Biura "POLSUS"  w Kielcach - 12
              Filia Biura "POLSUS"  w  Koszalinie - 14
              Filia Biura "POLSUS" w  Krakowie - 16
              Filia Biura "POLSUS"  w  Lublinie - 18
              Filia Biura "POLSUS" w Łodzi - 20
              Filia Biura "POLSUS"  w  Olsztynie - 22
              Filia Biura "POLSUS" w  Opolu - 24
              Filia Biura "POLSUS" w Poznaniu - 26
              Filia Biura "POLSUS" w  Rzeszowie - 28
              Filia Biura "POLSUS"  we  Wrocławiu - 32
              Filia Biura "POLSUS" w Zielonej Górze - 34

9. Numery ewidencyjne chlewni hodowlanych w obrębie rejonu hodowlanego składają się zawsze z 3 cyfr, stanowiąc ciąg od 001 do 999.
10. Numer zwierzęcia w dokumentacji hodowlanej musi się zawsze składać z 11 cyfr,  czego 5 przypada na lewe, a 6 na prawe ucho.
11. Oznakowanie świń za pomocą kolczyka jest następujące:
    - kolczyk zakłada się na prawe ucho zwierzęcia, na kolczyku umieszczony jest w sposób      
    trwały kod Filii / województwa, numer stada i indywidualny numer zwierzęcia w stadzie    
    oraz  dwie ostatnie cyfry roku, w którym zwierzę ukończyło 21 dni.
12. Przy znakowaniu prosiąt w obrębie tego samego miotu należy wykorzystywać kolejne        
    numery, oznakowując w pierwszej kolejności knurki, a następnie loszki.
13. Dopuszcza się odstąpienie od znakowania knurów mieszańców ras matecznych, loszek mieszańców ras ojcowskich oraz knurów w stadach produkujących wyłącznie loszki.
14. Znakowania prosiąt dokonuje zootechnik oceny lub hodowca - właściciel            zwierząt.
15. W przypadku gdy w chlewni utrzymuje się dwie lub więcej ras świń, stado każdej rasy posiada odrębny numer ewidencyjny, a zatem w chlewni tej obowiązują dwa lub więcej ciągów numerowych przy znakowaniu prosiąt.
16. W dokumentacji (metryczkach) zachowuje się ciągi numerowe w obrębie każdego stada             (rasy) loch bez względu na to czy ich potomstwo jest czystorasowe czy mieszańcowe.
    
    

VIII. Zasady prowadzenia ksiąg i innej dokumentacji hodowlanej

Księgi dla świń prowadzi Polski  Zwiazek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej "POLSUS"  poprzez swoje filie wojewódzkie przy zastosowaniu systemów komputerowych POLSUS -Trzoda dostosowanych do poszczególnych rejonów hodowlanych.

1. Obowiązują dokumenty hodowlane drukowane z systemu POLSUS - Trzoda.
2. Do celów komputerowego prowadzenia ksiąg przyjmuje się następujące oznaczenia              kodowe ras świń:

   10 - wielka biała polska
   20 - polska biała zwisłoucha
   25 - belgijska zwisłoucha
   40 - puławska
   60 - hampshire
   70 - duroc
   80 - pietrain
   

3. Dopuszcza się prowadzenie dokumentacji hodowlanej, związanej z prowadzeniem chlewni zarodowej w systemie komputerowym.

4. Przy sprzedaży zwierząt hodowlanych hodowca przekazuje nabywcy zaświadczenia hodowlane wystawione dla tych zwierząt.

5. Formalną podstawę sprzedaży materiału hodowlanego stanowią zatem:
   - zaświadczenie hodowlane młodych knurów czystych ras   
   (załącznik 6),
   - zaświadczenie hodowlane młodych knurów mieszańców (załącznik 7),
   - zaświadczenie hodowlane dla loszek, zarówno czystych ras, jak i mieszańców (załącznik 4 i załacznik 5).
   - zaświadczenie hodowlane dla loszek - warchlaków (załącznik 8).
   Przy eksporcie zwierząt hodowlanych obowiązuje rodowód eksportowy Export Pedigree Certificate (załacznik 10)

Regulamin obowiązuje od dnia 1 lipca 2003 r. W Regulaminie uwzględniono zmiany z dnia 1 lutego 2009 r.